Dezelfde God?

Want zij hebben, hoewel zij God kennen, Hem niet als God verheerlijkt of gedankt, maar zij zijn verdwaasd in hun overwegingen en hun onverstandig hart is verduisterd. (…) Zij kennen het recht van God, namelijk dat zij die zulke dingen doen de dood verdienen, en toch doen zij niet alleen zelf deze dingen, maar stemmen ook van harte in met hen die ze doen.

Romeinen 1:21+32 (HSV)

De vraag wordt weleens gesteld of gelovigen in verschillende geloofstradities uiteindelijk dezelfde God aanbidden of dienen. De vraag is wat lastiger te beantwoorden dan zo op het eerste gezicht lijkt. Daarnaast hangt het af van aan wie je de vraag stelt. Uiteraard zal iemand die overtuigd moslim is, antwoorden dat je God alleen maar kunt dienen als Islamitsch gelovige. Een christen zal echter zeggen dat de christelijke traditie de enige mogelijkheid biedt om God op de juiste wijze te aanbidden of te dienen. Hetzelfde geldt echter voor een Joodse gelovige.

Op zich is dat op zich al vreemd, want allen geloven dat er maar één God is. Het onderscheid is dus niet dat er meerdere goden zijn, die elk een eigen wijze van verering hebben ingesteld, maar dat er verschillende interpretaties zijn, die leiden tot verschillende vormen van godsdienst. Hiermee komen we op het terrein van de leer. Elk van de mono-theïstische godsdiensten heeft een eigen en unieke set van leerstellingen, die in de praktijk bepalen op welke manier God gediend wenst te  worden. Met andere woorden: alle monotheïstische godsdiensten gaan er van uit dat er maar één God is, maar omdat er verschillende tradities zijn ontstaan rond de aanbidding en verering van God, wordt de vraag: welke dient God op de juiste manier? Of maakt het in feite niet uit en kom je uiteindelijk tóch bij de enige God terecht?

Verschillende interpretaties 

Ik gaf al aan dat de verschillende tradities zijn ontstaan uit verschillende interpretaties. Het beginpunt, en dat geldt voor elke monotheïstische godsdienst, ligt bij het moment dat die enige God aan Abraham Zijn plannen openbaarde. Alle stromingen en sekten die vervolgens binnen de grote godsdiensten zijn ontstaan, vinden hun beginpunt in de geschiedenis van Abraham. De oudste rechten voor het dienen van God op de juiste manier, als je dat zou kunnen zeggen, liggen in het Jodendom. En tot aan de komst van Jezus, was de traditie strak afgebakend. Geen enkele andere godsdienst claimde tot aan Jezus’ komst, de aanbidding of verering van de Enige God. De openbaring aan Abraham stond niet op zichzelf, maar was het beginpunt van een traditie die alleen maar in Israël verder werd ontwikkeld. Want na Abraham, kwam Mozes en met Mozes kwam de wet. Binnen deze strak georganiseerde traditie kwamen de profeten en uiteindelijk Jezus Christus zelf. Al met al besloeg deze ontwikkeling ongeveer 1500 jaar. Al die tijd was er alleen binnen Israël sprake van één God. En niet alleen dat: die ene God openbaarde zich als de Schepper van alles dat bestaat. Daarnaast gaf Hij uitleg over het waarom en het waartoe van de schepping. Het punt is echter, dat dit alles geschiedde binnen een betrekkelijk gering volkje, dat blijkbaar door God was uitgekozen om de weg te bereiden voor Degene die Gods wil voor alle mensen zou openbaren: Jezus Christus. Niet Israël was Gods doel, maar Jezus. Israël was de weg; de Christus, als Heiland voor alle mensen, was het doel.

In de geschiedenis van Israël kunnen we die weg en dat doel goed herkennen. Als God begint te spreken tegen Abraham, wat je zou kunnen zien als het startschot voor Gods handelen met de mensheid, versmalt Zijn handelen in eerste instantie tot Israël, maar op het moment dat de Christus er is, verbreedt God Zijn handelen tot de hele mensheid. Op dat moment – daarvan getuigt de uitstorting van de Heilige Geest op de eerste Pinksterdag – is de taak van Israël volbracht en is de roeping opgeheven. Israël wordt als volk gelijk aan elk ander volk op deze wereld. Maar je ziet ook dat vanaf dat moment het claim, als enige de ware en Enige God te dienen, wegvalt. Als eerste ontstaat het Christendom en een klink aantal jaren later, de Islam. En, uiteraard nog vele jaren later, de stromingen en sekten binnen de drie grote godsdiensten. Hieruit kun je dus ook concluderen dat de geloofstraditie (rond offer en tempel) binnen het Jodendom was opgeheven. Puur, omdat de praktijk, vanwege de vernietiging van de tempeldienst, niet meer mogelijk was. Maar het meest tekenend is het feit dat er nu meerdere godsdiensten claimden de enige en ware God te dienen.

Doet het er nog toe?

Oppervlakkig gezien, zou de conclusie kunnen zijn, dat de manier waarop je de enige en ware God dient, er niet meer toe doet. Dit ondanks dat elke Godsdienst in de praktijk het tegenovergestelde claimt. Zowel het Jodendom, het Christendom als de Islam claimen de enige juiste voortzetting te zijn van de traditie die met Abraham werd ingesteld. Het Christendom en de Islam stellen beide, dat de Joodse traditie is beëindigd. De Islam stelt dat zowel de Joodse traditie, als de Christelijke traditie zijn vervuild en dus niet meer zuiver zijn. De Joodse traditie en de Islam, verwijten het Christendom er meerdere goden op na te houden en het Christendom stelt dat zowel de Joodse traditie als de Islam de plank mislaan, omdat ze geen van beiden Jezus Christus als Zoon van God en Redder van de wereld, accepteren. Dus welke traditie geeft de grootste garantie, dat de enige ware God wordt gediend en vereert?

We hebben gezien, dat alle monotheïstische godsdiensten hun wortels hebben in de traditie die met Abraham werd opgezet en door Mozes werd uitgebouwd en bestendigd. Een traditie die het als enige 1500 jaar heeft volgehouden. Het ligt dus voor de hand dat met het beëindigen van die Joodse traditie, gewoon een einde kwam aan deze manier van het dienen en vereren van God. Misschien was het gewoonweg niet Gods bedoeling dat een andere traditie het stokje, met betrekking tot het dienen en eren van God, werd overgenomen? Je zou zelfs de vraag kunnen stellen of God in de eerste plaats al werd gediend in het Jodendom op de manier die Hem uiteindelijk voor ogen staat. Wie het Oude Testament (en dan met name de religieuze geschiedenis van Israël) een beetje kent, beseft dat God in het geheel niet tevreden was met de wijze van dienen, vereren en aanbidden, die Israël in de praktijk bracht. Dit feit is overigens voor zowel het Christendom als de Islam een van de redenen geweest, een geheel, op andere leest geschoeide leer en traditie te ontwikkelen. Maar het is de vraag of een nieuwe traditie of set aan regels, wel de bedoeling van God was? Met andere woorden men heeft het wegvallen van de Joodse traditie als aanzet begrepen voor het ontwikkelen van een nieuwe, bewust dan wel onbewust gebaseerd op de oude. Waarbij de vraag werd genegeerd of de God, waar het uiteindelijk om ging, dat wel voor ogen stond.

De Sleutel tot het begrip

De sleutel tot het verstaan van Gods wil en de wijze waarop Hij aanbeden, dan wel gediend wil worden, ligt in de komst van Jezus Christus. De vraag die als eerste beantwoord moet worden is: bracht Jezus Christus een nieuwe set aan regels die de basis konden vormen van een nieuwe Godsdienstige traditie? Dat zou betekenen dat in elk geval het Christendom in beginsel de meest voor de hand liggende kandidaat is. Maar daarmee is uiteraard niet de vraag beantwoord, waarom dan het aloude Joodse geloof niet voldeed. Waarom een vervanging, als de bestaande praktijk gewoon kon worden uitgebreid naar de hele wereld? Er zijn gelovigen die aannemen, dat er een tijd komt dat de tempel in Jeruzalem opnieuw wordt opgebouwd en de Joodse traditie opnieuw in ere wordt hersteld. Dit maal echter niet alleen voor Israël maar voor de hele wereld. Israël functioneert dan als gastheer met kennis van zaken. Teksten in, vooral, het oude testament lijken hier op te wijzen. Sommigen wijzen er op, dat er, zo neemt men aan, een pauze is ingelast in Gods bemoeienis met Israël, opdat in die tijd het Evangelie aan de heidenen verkondigd kan worden. Een dergelijke pauze is echter helemaal niet nodig: de Evangelieverkondiging wérd reeds opgestart, toen Israël en de tempel, nog steeds bestonden. En de Joden tussen de heidenen, trokken al in ruime aantallen naar Jeruzalem om daar te aanbidden. Je kunt je dan ook heel goed voorstellen, dat alles gewoon kon doorgaan op de traditionele wijze, waarbij de tijd kon worden gebruikt om het Evangelie naar de heidenen te brengen. Wat in de praktijk in feite al gebeurde.

Het punt is echter, dat men wel degelijk begreep, dat het Evangelie niet kón worden gecombineerd met de oude tradities. Beide partijen aan weerskanten van de streep; aan de ene kant, zij die het Evangelie omarmden en aan de andere kant, zij die vasthielden aan de leer van de  ‘ouden’, beseften dat het Evangelie en de Wet niet te verenigen waren. De breuk tussen de wet van Mozes en de Weg van Jezus was onoverbrugbaar, maar ook definitief. Het blijkt uiteindelijk een kwestie van inzicht te zijn. Een inzicht dat vrij kwam met de uitstorting van de Heilige Geest op de, ik noemde dat al, eerste Pinksterdag. Jezus is het prototype van de mens, die wandelt met de Geest en Inspiratie van God in z’n hart. Hij voldeed en voldoet als eerste volkomen aan de maat van Godswege gewilde mens, die naar Geest en ziel volledig is geschapen naar Gods beeld en gelijkenis De traditie van Israël kon worden opgeheven, maar niet voordat er iets  in de plaats zou zijn gekomen. En dat wat er voor in de plaats kwam, was niet een nieuwe traditie, maar hetgeen waar alle Joodse traditie naar verwees. Dat is de reden, waarom het nieuwe, het oude wel moest vervangen. En Jezus vertegenwoordigt geen nieuwe traditie, maar het Goddelijke Leven zelf. Dat impliceert dat niet alleen de Joodse traditie door Jezus Christus overbodig is gemaakt, maar ook dat alle, zowel oude als nieuwe, door de mens opgerichte tradities totaal zonder nut zijn. Anders gezegd, de uitstorting van de Heilige Geest maakt alle tradities, de Joodse -, de christelijke – én de moslimtradities en alle daarbij behorende manieren om God te dienen en te vereren, overbodig en niet meer ter zake doende.

Eén God en één Heer?

Op de vraag: “Dienen alle oprechte gelovigen binnen de verschillende geloofstradities dezelfde God?” is het antwoord: nee. Niet omdat de gelovigen niet gericht zijn op het dienen – en vereren van de Enige God, maar omdat de Enige God zich niet (meer) op die manier laat dienen of eren. Uiteraard ziet God het hart aan van iedereen die zich op Hem richt. Maar als Hij een oprecht hart vindt, dan zal Hij dat hart altijd leiden naar Jezus Christus. Een moslim die dus in alle oprechtheid op zoek is naar de ware God, zal altijd in contact komen met de Christus. Maar niet alleen hij; het geldt ook voor de oprechte Joodse gelovige, maar óók voor de gelovige die leeft bij of in de traditie van het Christendom. Geen van de wereldgodsdiensten vertegenwoordigen het ware geloof. God laat zich nu nog maar op één manier vinden, eren en dienen en dat is via Jezus Christus. Er is gewoonweg géén andere weg, geen andere Waarheid en géén ander Leven mogelijk, dan dat wat je ontvangt van Christus Jezus. Hij is de doper in de Heilige Geest. En de Heilige Geest vertegenwoordigt het ware Leven. Het leven dat ontspringt uit de troon of heerschappij van God. Een gelovige die drinkt van het water dat Christus hem geeft, is degene die God waarlijk dient. Degene die Jezus aanneemt als zijn bevrijder (van de tradities van het dienen in eigen kracht en naar eigen inzicht) én als enige Weg tot de Eeuwige God, heeft Hij (God) de mogelijkheid gegeven een kind van God te worden. Een kind hoeft zich niet meer af te vragen hoe hij zijn Vader het beste kan dienen of eren. Voor het kind van God is het voldoende om gewoon een kind te zijn, dat z’n Vader van harte gehoorzaamt uit liefde en zijn weg vervolgt richting het zoonschap, in het vertrouwen, dat Hij zal voorzien in alles dat het nodig heeft. Een zoonschap, dat reeds geopenbaard is in de oudste Zoon, Jezus Christus.

Dit artikel is geplaatst op: 10 februari 2021

Jezus Christus heerst in Gods Koninkrijk

“… Maar wie volhardt tot het einde, die zal behouden worden. En dit evangelie van het Koninkrijk zal in de gehele wereld gepredikt worden tot een getuigenis voor alle volken, en dan zal het einde gekomen zijn”.

Matthew 24:13-14 (NBG1951)

Abonneren?

Voer je e-mailadres in om je in te schrijven op dit blog en e-mailmeldingen te ontvangen van nieuwe berichten.

u

Heeft u een vraag...

en/of een opmerking?

...neem dan contact op.

Wilt U reageren op dit artikel?

Als u een reactie wilt geven of een gesprek wilt starten over wat u in dit artikel heeft gelezen, dan vraag ik u een account aan te maken en in te loggen.

Heeft u reeds een account dan kunt u hieronder inloggen. Geen account? Hier kunt u registeren.

Voordat u een account aanmaakt ....

Het account is bedoeld om u in de gelegenheid te stellen te reageren op artikelen. Dit is een service aan mijn lezers. Ik ga er derhalve vanuit, dat áls u een account aanmaakt, u óók reageert op een artikel.

Iedere bezoeker kan een account aanmaken. Maar aan ‘werkeloze’ abonnee’s heb ik geen behoefte. Een dergelijk ‘stille’ abonnee zal dan ook, meestal na 48 uur, van mijn website worden verwijderd. Als u binnen 48 uur een reactie schrijft op een artikel, zal uw account uiteraard niet meer worden verwijderd, tenzij u daarom verzoekt of uzelf via uw admin-paneel verwijdert.

Ik ben op zoek naar zinvolle en constructieve reacties en niet naar potentiële spammers.

Q

Login voor reacties en gesprekken